منوی دسته بندی

سبد خرید شما خالی است.

معرفی گرایش ها و چارت دروس

1- گرایش ساخت و تولید
بخشی از مهندسی که تمرکز آن بر فرآیندهای تولید قطعات، ادوات، دستگاه‌ها و سیستم‌ها می‌باشد را مهندسی ساخت و تولید می‌نامند. اجزا تشکیل دهنده این رشته، مهندسی مدیریت فرآیند، ابزارآلات ماشین‌ها، مهندسی و علم مواد، اتوماسیون و کنترل کیفی می‌باشد.
تمرکز اصلی مهندسی ساخت و تولید بر دینامیک‌های داخلی فرآیندهای صنعتی مانند ماشین افزار، مهندسی مواد، تریبولوژی (مهندسی سطح)، تست و آزمون مواد به شکل مکانیکی و غیرتخریبی ، پایش وضعیت و بازرسی صحت و دقت فرآورده‌ها به شکل تضمین کیفیت می‌باشد.
یک مهندس ساخت و تولید عهده‌دار برنامه‌ریزی، طراحی، برپا کردن اصلاحات ، بهینه‌سازی و پایش یک فرآیند تولید می‌باشد. وظیفه مهندسین ساخت و تولید ارائه فرآورده‌های با کیفیت بالا و با اقتصادی‌ترین روش ممکن در سایه توجه به محیط زیست و حمایت از آن می‌باشد.
مهندسین ساخت و تولید علاوه بر طراحی، متفکرهای تحلیلی و ابداعی نیز هستند. علاوه بر فعالیت‌های مبتنی بر خلاقیت‌های شخصی، این مهندسین می‌توانند به عنوان عضوی از یک تیم با رشته‌های دیگر مهندسی فعالیت‌های فرا رشته‌ای داشته باشند.

ساخت

2- گرایش طراحی کاربردی
گرایش طراحی کاربردی یکی از پرطرفدارترین گرایشات مهندسی مکانیک در مقطع کارشناسی ارشد می‌باشد. این گرایش خود به چند زیر شاخه مکانیک جامدات، فرآیندهای ساخت، شکل‌دهی فلزات، طراحی جامدات، کنترل و ارتعاشات و سیستم‌های دینامیکی تقسیم می‌شود. معمولاً دانشجویانی که در دوره کارشناسی دروس جامداتی بیش‌تری رو گذراندند و یا گرایش کارشناسی آن‌ها طراحی جامدات بوده، بیش‌تر به سراغ این گرایش رفته و در آن ادامه تحصیل می‌دهند.
دروسی که معمولاً در این گرایش ارائه می‌شوند، خود به چند دسته تقسیم می‌شوند:
1- دروس عمومی اجباری (6 واحد) 2- دروس تخصصی اجباری (9 واحد) 3- دروس تخصصی اختیاری (9 واحد) 4- سمینار (2 واحد) 5- پایان نامه (6 واحد). که مجموعاً 32 واحد درسی را تشکیل داده که بایستی در مدت چهار ترم و در طول دو سال گذرانده شوند.
هدف از این گرایش تربیت متخصصانی در زمینه‌های مختلف طراحی، از جمله اتومبیل، ماشین‌های ابزار، راه‌سازی، حمل و نقل، هواپیما و… می‌‌باشد، که بتوانند در مراکز تولید و کارخانه‌ها به طراحی اجزا و مکانیزم و ماشین‌آلات مختلف بپردازند. طراحی سیستم‌های کنترلی و بررسی مدهای ارتعاشی و کاهش دامنه ارتعاش سیستم‌ها و ماشین‌آلات و هم‌چنین کار روی کامپوزیت‌ها برای به کارگیری در انواع وسایل نقلیه و ماشین‌آلات، برای کاهش وزن و استحکام آن‌ها از دیگر وظایف یک مهندسی طراحی کاربردی می‌باشد.
فارغ‌التحصیلان این گرایش از رشته مهندسی مکانیک می‌توانند در کارخانجات مختلف نظیر خودروسازی‌ها، صنایع نفت، صنایع نظامی و تسلیحاتی صنایع هوافضا، ذوب فلزات و … مشغول به کار شوند.
برخی از دروس این گرایش در جدول زیر آمده‌اند.
طراحی کاربردی

3- گرایش تبدیل انرژی
گرایش تبدیل انرژی با کد ضریب 3 در کنکور کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک شناخته می‌شود. این گرایش به نوعی در ادامه گرایش حرارت و سیالات کارشناسی می‌باشد چرا که تا حدودی دروس کارشناسی حرارت و سیالات به صورت پیشرفته در کارشناسی ارشد این گرایش دنبال می‌شوند.
این گرایش به طور کلی در دو شاخه دنبال می‌شود:
1ـ بررسی حرکت و دینامیک سیال
2ـ بررسی انتقال حرارت
گرایش تبدیل انرژی در سال‌های گذشته نشان داده است که یکی از پرطرفدارترین گرایش‌های مهندسی مکانیک بوده و تقریباً بیش‌ترین رقابت در کنکور کارشناسی ارشد نیز در این گرایش دیده می‌شود.
گرایش تبدیل انرژی یکی از گرایش‌های مناسب در بحث اپلای می‌باشد. هم‌چنین فارغ‌التحصیلان این گرایش امکان کار در صنایع نفت و گاز، نیروگاه‌ها، صنایع موشکی و هوایی شرکت‌های فعال در زمینه انرژی‌های نو و بیومکانیک، خودروسازی‌ها، صنایع دریایی و حتی برخی کارخانجات موادغذایی و … را خواهند داشت. هم‌چنین مبحث متفاوتی از جمله سیستم‌های حرارتی، موتورهای احتراق داخلی، اسپری، نیروگاه‌ها، انرژی‌های نو، انواع جریان سیال، تهویه مطبوع و هم‌چنین برخی مباحث مربوط به بیومکانیک در این گرایش مورد تحقیق و پژوهش قرار می‌گیرند. پژوهش‌های گرایش تبدیل انرژی هم به صورت عددی، هم تحلیلی و هم آزمایشگاهی صورت می‌گیرد.
در گرایش تبدیل انرژی دروس متفاوتی در دانشگاه‌های مختلف ارائه می‌شود که ارتباط مستقیم با تخصص هیئت علمی هر دانشگاه دارد. هم‌چنین قوانین آموزشی متفاوتی در مورد تعداد و نوع دروس اجباری در دانشگاه‌های مختلف وجود دارد. در ادامه سعی می‌شود نمونه‌ای از نحوه تقسیم‌بندی دروس در دوره‌ی کارشناسی ارشد گرایش تبدیل انرژی و تعدادی از دروس ارائه شده در این گرایش ذکر شود.
نحوه تقسیم‌بندی دروس:
دروس اجباری (عمومی) 12 واحد
دروس اختیاری (تخصصی) 12 واحد
سمینار 2 واحد
پروژه 6 واحد
تعداد کل واحدهای آموزشی و پژوهشی 32 واحد

تعدای از دروس ارائه شده در گرایش تبدیل انرژی:

یکی از زیر گرایش های تبدیل انرژی، گرایش سیستم های انرژی می باشد که در ادامه به توضیح آن خواهیم پرداخت:

گرایش سیستم های انرژی 
به دلیل اهمیت فراوان انرژی در زندگی روزمره بشر سال هاست که رشته جداگانه ای تحت عنوان سیستم‌های انرژی با هدف توسعه، مدیریت از سیستم‌های انتقال، توزیع و مصرف انرژی در دانشگاه‌های معتبر داخل و خارج دانشجو می‌پذیرد. مصرف بیش از اندازه سوخت های فسیلی و اتمام این منابع و همچنین افزایش مصرف انرژی و هدر رفت بسیار آن در زمینه های مختلف و آلودگی های به وجود آمده که برای محیط زیست بسیار مضر هستند موجب بیشتر شدن اهمیت هر روزه این رشته شود. سیستم های انرژی یک رشته میان رشته ای است و از رشته های مکانیک، برق، مهندسی شیمی و فیزیک در مقطع کارشناسی ارشد دانشجو می‌پذیرد که دارای سه گرایش سیستم‌های انرژی، انرژی و محیط زیست و تکنولوژی انرژی است. به دلیل نیاز کشورهای دنیا در مدیریت انرژی، بسیاری از دانشگاه‌های خارجی سعی در جذب افراد علاقه مند در این رشته هستند که شرایط خوبی برای اپلای در دانشگاه ها را فراهم می کند. در داخل کشور نیز فارغ التحصیلان در نیروگاه‌ها، پالایشگاه ها، کلیه رشته های صنعتی، سیستم حمل و نقل، طراحی تاسیسات ساختمانها، وزارت نفت، شرکت ملی گاز، وزارت نیرو، سازمان انرژی اتمی ایران، سازمان برنامه بودجه، سازمان حفاظت از محیط زیست و کلیه شرکت های تولید و توزیع حاملهای انرژی می توانند فعالیت داشته باشند.
تعداد کل 32 واحدهای درسی:
دروس اصلی 12 واحد
دروس تخصصی و انتخابی 12 واحد
سمینار2واحد
پایان نامه 6 واحد

4- گرایش مهندسی پزشکی ـ بیومکانیک
گرایش درسی بیومکانیک یکی از گرایشات خاص و تقریباً کم متقاضی مهندسی مکانیک در مقطع کارشناسی ارشد می‌باشد. نکته مهم این است که این گرایش در کشور ما نوپا می‌باشد، ولی در این مدت کوتاه پیشرفت چشم‌گیری در آن مشاهده شده است.
این گرایش یکی از گرایش‌های اپلای خیز برای تحصیل در مقطع دکترا در خارج از کشور می‌باشد.
دروسی که معمولاً در این گرایش ارائه می‌شوند، خود به چند دسته تقسیم می‌شوند:
1- دروس جبرانی (6 واحد) شامل: فیزیولوژی ـ آناتومی ـ آز فیزیولوژی و آناتومی ـ کارورزی (این دروس را فقط دانشجویانی که رشته دوره کارشناسی آن‌ها مهندسی پزشکی نبوده بایستی بگذرانند)
2- دروس تخصصی اجباری (12 واحد) شامل: مکانیک محیط پیوسته، روش اجزا محدود در بیومکانیک، مکانیک سیالات در سیستم‌های بیولوژیکی و رباتیک (سینماتیک، دینامیک) می‌باشد.
3- دروس تخصصی اختیاری 4 درس (12 واحد)
4- سمینار (2 واحد)
5- پایان‌نامه (6 واحد)
که مجموعاً 32 واحد درسی را تشکیل داده که بایستی در چهار ترم و در مدت دو سال گذرانده شوند.
بیومکانیک به استفاده از مکانیک کلاسیک در زمینه‌های پزشکی و بررسی حرکت تغییرات مواد جریان‌های درون بدن و طرح آن‌ها و انتقال مواد شیمیایی در محیط می‌پردازد.
پیشرفت در این شاخه به ساخت قلب مصنوعی، دریچه‌های قلب، مفاصل مصنوعی، درک بهتر از عملیات و کارکرد قلب، ریه، شریان‌ها، مویرگ‌ها، استخوان‌ها، غضروف‌ها، تاندون‌ها، دیسک‌های بین مهره‌ای و پیوندهای سیستم اسکلتی ـ عضلانی بدن شده سات.
بازار کار این گرایش بیش‌تر در بیمارستان‌ها به منظور تعمیر و نگهداری تجهیزات بیمارستانی می‌باشد. که در شرکت‌های دانش‌بنیان به منظور طرح‌های مختلف ساخت اعضای بدن مصنوعی و تحقیق و توسعه در این زمینه است. فارغ‌التحصیلان هم‌چنین می‌توانند در مراکز تحقیقاتی از قبیل موسسه استاندارد، بنیاد مستضعفان و جانبازان، مرکز تحقیقات وزارت دفاع و سایر مراکز تحقیقاتی مشغول کار شوند. وزارت بهداشت، سازمان تامین اجتماعی، بیمارستان‌های دولتی و خصوصی … از سایر محل‌هایی هستند که مهندس پزشکی می‌تواند در آن‌جا مشغول شود.
زمینه اپلای در این گرایش نسبت به گرایشات دیگر ارشد مکانیک بیش‌تر فراهم است، آن هم به دلیل پیشرفت روزافزون این رشته در اروپا و آمریکا و پیش‌زمینه خوب دانشجویان مشغول به تحصیل در این رشته در این کشورها می‌باشد.
دانشگاه‌های کشور آمریکا، کانادا و آلمان بهترین‌ها در این گرایش هستند.
طول دوره دو سال است. برای دانشجوبانی که دارای بیش از 8 واحد دروس جبرانی باشند یک نیمسال افزوده خواهد شد. این دروس شامل فیزیولوژی آناتومی 1 و2 ، الکترونیک کاربردی و آزمایشگاه و آشنایی با تجهیزات پزشکی و کارآموزی هستند.
تعداد کل واحدهای دوره (به جز واحدهای جبرانی) حداقل 32 واحد بشرح زیر می‌باشد :
1- دروس عمومی اجباری : 6 واحد
2- دروس تخصصی اجباری : 6 واحد
3- دروس تخصصی اختیاری : 12 واحد
4- سمینار : 2 واحد
5- پروژه : 6 واحد

5 و 6 و 7- گرایش خودرو
طراحی سرفصل‌های آموزشی در مهندسی خودرو به گونه‌ای صورت گرفته تا دانشجویان با مراحل مختلف طراحی، ساخت و آزمایش‌های استاندارد مهندسی خودروها و در نهایت تبدیل ایده به محصول واقعی آشنا شوند. دانشجویان این رشته با کسب آمادگی حین مطالعه دروس در راستای تحقیقات ابتدا درسی به نام سمینار را می‌گذرانند و متعاقباً پایان‌نامه خود را اخذ می‌نمایند. در سمینار دانشجویان با راهنمایی استاد راهنما و با مجوز دانشکده می‌توانند به بررسی انواع تکنولوژی‌های روز دنیا بپردازند. در مرحله انجام پایان‌نامه، عموماً دانشجویان با کمک استاد راهنمای خود با ارتباطی که با بخش‌های مختلف شرکت‌های خودروسازی بزرگ کشور برقرار می‌کنند، پروژه‌های کاربردی تعریف می‌کنند و اگر کار تحقیقاتی آن در حیطه کامپیوتری باشد، در دانشکده به کار تحقیق ادامه می‌دهند و اگر کار آزمایشگاهی موردنیاز باشد در آزمایشگاه‌های دانشکده و یا یکی از زیرمجموعه‌های شرکت‌های خودروسازی تحقیقات زیر نظر استاد راهنما ادامه می‌یابد. دانشجویان عملاً تحت این فرآیند، هر چه بیش‌تر با صنعت خودرو از نزدیک آشنا می‌شوند.
رشته مهندسی خودرو دارای سه گرایش مختلف قوای محرکه، سیستم‌های دینامیکی و سازه بدنه خودرو می‌باشد که در ادامه به معرفی هر یک از این رشته‌ها به صورت جداگانه پرداخته شده است:
1ـ قوای محرکه خودرو (سیستم محرکه خودرو):
امروزه قوای محرکه خودرو به لحاظ نحوه تامین انرژی و طراحی بهینه توجه طراحان زیادی را به خود جلب نموده است. هم‌اکنون قوای محرکه خودروها، غالبا موتورهای درون‌سوز از نوع اشتعال جرقه‌ای و یا اشتعال فشاری هستند. این موتورها دارای انواع مختلفی است که می‌توان از دیدگاه‌های متفاوتی آن‌ها را دسته‌بندی نمود. موتورهای دوزمانه و چهار زمانه، موتورهای کاربراتوری و انژکتوری، پاشش مستقیم (درون سیلندر) و یا غیرمستقیم (درون منیفولد)، بنزینی، گازوئیلی، گازسوز، دوگانه‌سوز، الکلی، تنفس طبیعی، سوپرشارژ (پرخورانی) و توربوشارژ، از انواع موتورها هستند که بر مبنای احتراق داخلی عمل می‌نماید. البته مبحث انواع سوخت‌های جایگزین، همچون سوخت‌های زیستی، هیدروژن و دیگر مواد پاک و همچنین انرژی‌های الکتریکی در قالب خودروهای برقی یا هیبریدی و یا انرژی خورشیدی از دیگر موضوعات در مبحث قوای محرکه است.
2ـ گرایش سازه بدنه خودرو:
بدنه ایمن‌تر، زیباتر و سبک‌تر، عامل موفقیت خودروسازها در قرن بیست‌ویکم خواهد بود. امروزه طراحان کارخانجات بزرگ توانسته‌اند با استفاده از مواد پیشرفته مهندسی طرح‌هایی را در بدنه خودرو ارائه نمایند که تاکنون نظیرش دیده نشده بود و بعضا در رویاها و تخیل یافت می‌شد. برای طرحی و ساخت چنین خودروهایی، نیاز به دانش کامل در زمینه مواد، مقاومت آن‌ها، مکانیزم‌ها، طراحی و محاسبات مهندسی و هم‌چنین فرآیندهای تولید می‌باشد. ایمنی بدنه تنها با محاسبات دقیق مهندسی دست‌یافتنی خواهد بود. در این راستا طراحی سازه خودرو بر اساس جذب انرژی بهینه در برخورد و تصادف اهمیت ویژه‌ای دارد.
3ـ گرایش طراحی سیستم‌های دینامیکی خودرو:
راحتی سفر به معنای کاهش ضربات ناشی از ناهمواری‌های سطح جاده به سرنشینان یکی از مهم‌ترین پارامترها در طراحی خودروی مناسب به شمار می‌رود. هم‌چنین فرمان‌پذیری خودرو در جاده، علی‌الخصوص درپیچ‌های تند موضوع دیگری است که باید به آن توجه داشت. از طرف دیگر یکی از ملزومات خودروی ایمن داشتن سیستم ترمز کاملاً مطمئن است. این موضوعات سرفصل مباحثی هستند که به تفصیل در گرایش سیستم‌های تعلیق، ترمز و فرمان مورد بررسی قرار می‌گیرند. برای این منظور، دانشجویان با تکنولوژی‌های مختلف روز دنیا در زمینه تعلیق، ترمز و فرمان آشنا شده سپس مبانی طراحی آن را آموزش دیده، ضمن شناخت دقیق‌تر سیستم‌های تعلیق و فرمان، با روش‌های شبیه‌سازی و حل عددی معادلات دینامیکی خودرو آشنا می‌شوند.

8- گرایش مکاترونیک
گرایش مکاترونیک یکی از گرایش‌های هشت‌گانه مهندسی مکانیک در مقطع کارشناسی ارشد می‌باشد. در کارنامه‌های صادر شده توسط سازمان سنجش رتبه ردیف هشتم، رتبه گرایش مکاترونیک می‌باشد.
این گرایش از لحاظ درجه سختی و آسانی در ردیف گرایشات سخت قرار می‌گیرد و این موضوع چند دلیل عمده دارد. مهم‌ترین آن این است که مکاترونیک تلفیقی از سه رشته مهندسی مکانیک، برق و کامپیوتر می‌باشد. این مورد برای دانشجویان مکانیک که دروس دو رشته دیگر را در دوره کارشناسی نگذرانده‌اند کمی مشکل است، که البته با کمی تلاش بیش‌تر قابل حل است. مورد دیگر این است که تمایل دروس مکاترونیک به سمت دروس کنترلی می‌باشد که بیش‌تر مکانیکی‌ها با آن مشکل دارند. خبر خوب البته این است که مکاترونیک گرایشی بسیار کاربردی است و برای اپلای نیز بسیار گزینه خوبی می‌تواند باشد.
هدف مکاترونیک این است که به سیستم‌های ساده‌تر، ارزان‌تر، راحت‌تر و انعطاف‌پذیرتر دست یابیم. در نگاه دیگر فارغ‌التحصیلان گرایش مکاترونیک با دید جامعی که از علوم مهندسی (الکترونیک ـ مکانیک ـ کامپیوتر) دارند می‌توانند بر اجرای طرح‌های مهندسی، نظارت داشته و برای آن‌ها برنامه‌ریزی نمایند.
کاربرد مکاترونیک در صنایع خودروسازی استفاده از موتورهای کنترل الکترونیکی به جای کنترل کننده سنتی آن یعنی کاربراتور، باعث بهبود عملکرد موتور و کاهش مصرف سوخت و آلودگی شده است. هم‌چنین سیستم ترمزهای ضدقفل، سیستم تهویه هوای اتوماتیک، فرمان‌های با کمک الکتریکی ـ هیدرولیکی، خودروهای الکتریکی ـ ترکیبی و … از دیگر کاربردهای مکاترونیک در صنایع خودروسازی هستند. در زمینه محصولات صنعتی با مصارف خانگی، می‌توان به ماشین‌های لباسشویی و یا خشک‌کن جدید اشاره کرد که عملکرد آن‌هابا استفاده از کنترل هوشمند به منظور مصرف بهینه انرژی، صرفه‌جویی در مصرف آب و هم‌چنین افزایش کیفیت تاثیر فراوانی داشته است. در محصولات صنعتی با کاربرد اداری، می‌توان به چاپگرها و اسکنرهای لیزری، دستگاه‌های کپی دیجیتال و یا دیسک درایوهای جدید اشاره کرد. هم‌چنین از دیگر محصولات مکاترونیکی، دوربین‌های خودتنظیم، ماشین‌های ابزار کامپیوتری و روبوت‌های صنعتی هستند که تاثیر فراوانی در کاهش هزینه و زمان تولید بهبود کیفیت محصولات تولیدی گذاشته‌اند. یکی دیگر از کاربردهای جدید مکاترونیک، پرینترهای سه بعدی می‌باشند که انقلابی عظیم در تولید محصولات صنعتی در صنایع مختلف ایجاد کرده است.
دروسی که معمولاً در این گرایش ارائه می‌شوند، خود به چند دسته تقسیم می‌شوند:
1ـ دروس جبرانی (9 الی 16 واحد) که از جدول زیر انتخاب می‌شوند.

4ـ دروس تخصصی اختیاری 2 درس (6 واحد) که از بین دروس جدول زیر، دو درس بایستی انتخاب شوند.

5ـ سینار (2 واحد)
6ـ پایان‌نامه (6 واحد)
که مجموعاً 32 واحد درسی را تشکیل داده که بایستی در چهار ترم و در مدت دو سال گذرانده شوند.